مطالب جدید و پربازدید

فریم (کادر یا قاب) اصلی‌ترین عنصر در عکاسی است، زیرا اولین عنصری است که، وقتی دوربین به دست می‌گیریم، با آن سر و کار داریم – حتی قبل از دیافراگم و شاتر. سرراست‌ترین کاربرد فریم، گرفتن عکس‌های تک‌فریمی و چاپ آنها است. اما خیلی از عکاسان برای ارایه‌ی عکس‌هایشان از دو، سه، یا چند فریم استفاده می‌کنند که به این نوع عکس‌ها دو لتی، سه لتی، پانوراما، یا عکس‌های ترکیبی می‌گویند، و این‌کار را به چند دلیل انجام می‌دهند: 

دلیل اول اینکه، استفاده از چند فریم به هنرمند اجازه می‌دهد تصاویری خلق کند که از نظر فرمی منسجم هستند؛ یعنی چند عکس با هم ترکیب می‌شود تا به عنوان یک کل واحد تفسیر شود. چنین عکس‌هایی عکاس (و بیننده) را مجبور می‌کند به لبه‌های تصاویر – به روابط بین فریم‌ها و هم‌جواری‌شان با یکدیگر و رابطه‌ی بین سوژه و محتوای عکس توجه کند. به این ترتیب، روابط درونی فریم‌ها نسبت مستقیم با معنای عکس نهایی و تفسیری که از آن می‌شود، دارد.

دلیل دوم این است که استفاده از چند فریم به عکاس اجازه می‌دهد تصاویر پانورامیک و عریض خلق کند. در چنین عکس‌هایی، عکاس قادر است فضای فیزیکی وسیع‌تری از فضایی که در یک فریم دوربین می‌گنجد را به تصویر بکشد؛ و نیز زاویه‌ی دید بازتری را نسبت به زاویه‌ی دید دوربین ثبت کند.

دلیل سوم کاربرد چند فریم برای خلق یک عکس این‌ است که به این ترتیب هنرمند می‌تواند گذشت زمان را به روشنی نشان بدهد، و چنین عکسی وسیله‌ای است که با آن از نظر مفهومی می‌توان از تک‌فریم یا بهتر بگوییم ذهنیت تک‌فریمی فراتر رفت. در این‌ مورد می‌توان از کار هنرمندانی مثل دیوید هاکنی David Hockney یاد کرد. اما این با پشت‌سرهم گذاشتن یک سری تصاویر (آنچه ما به عنوان مجموعه عکس می‌شناسیم - م.) فرق می‌کند؛ در این روش به جای یک مجموعه عکس، ما چند عکس داریم که در مجموع یک عکس را تشکیل می‌دهند و گذر زمان و حرکت را در این تک عکس می‌توانیم ببینیم.

David Hockney

و در نهایت، استفاده از چند فریم به شکل کولاژ یا مونتاژ (ترکیب عکس‌ها) به عکاس اجازه می‌دهد تصاویر تاریخی یا تصاویری دیگر را در عکس‌اش بگنجاند، که این امر ابعاد گسترده‌تری به سوژه‌ی عکس می‌بخشد. در مثال‌های انتهای این مقاله نمونه‌هایی از این نوع کار را خواهیم دید.

فریم‌های عکس چند‌فریمی مثل بیت‌های یک شعر هستند : قرار گرفتن هر بیت در کنار بیت دیگر در شعر، به هر یک نقش قسمتی از یک کل بزرگتر را می‌دهد. می‌توان هر یک از این بیت‌ها را تک‌تک معنی کرد، اما برای رسیدن به معنای کلی شعر باید تمام بیت‌ها را با هم در نظر گرفت. در عکس‌های چند‌فریمی هم، هر فریم به تنهایی، مثل یک بیت شعر، معنا و محتوای خودش را دارد، و می‌تواند جدای از کل عکس در نظر گرفته شود، اما رابطه‌ی این فریم با فریم‌های دیگر است (مثل رابطه‌ی بیت با بیت‌های دیگر) که از تصویر یک کل واحد می‌سازد، که قادر به انتقال تمام معنای مورد نظر است. فریم‌ها در عکس چند‌فریمی، مثل بیت‌‌های شعر، در بسیاری موارد هم‌اندازه هستند یا اندازه‌شان بر اساس ساختار عکس نهایی تعیین می‌شود، اما این قاعده‌ای همیشگی نیست. در ادامه چند نوع عکس چند‌فریمی متداول‌تر را به عنوان نمونه توضیح می‌دهیم.

این پانورامای دو-لتی به عکاس‌اش، Joe Lavine، اجازه می‌دهد که روی روابط رنگ در هر منظره به‌طور جداگانه کار کند؛ تأثیری که این رنگ‌ها و این دو منظره کنار هم بوجود می‌آورند، عمق و اثر بیشتری به پیام عکس می‌بخشد.

پانورامای چند‌فریمی

وقتی به صحنه‌ای برمی‌خوریم که زاویه‌ی دیدی بیشتر از آن دارد که بشود آن را در یک فریم ثبت کرد، می‌توانیم از تکنیک پانوراما استفاده کنیم. برای این‌کار یک ردیف عکس از چپ به راست یا برعکس از صحنه می‌گیریم و بعد آن‌ها را کنار هم می‌گذاریم. اما این نکته را باید روشن کنیم که ما اینجا از گرفتن چند فریم دیجیتال و به هم چسباندن آن‌ها با فوتوشاپ صحبت نمی‌کنیم؛ بلکه درباره‌ی استفاده از چند فریم و کنار هم گذاشتن آن‌ها برای رسیدن به یک تصویر واحد صحبت می‌کنیم به طوری‌که هر فریم کاملا از فریم‌های دیگر قابل تشخیص باشد. 

برای خلق عکس چند‌فریمی، لزومی ندارد که شما حتما چند فریم عکس بگیرید؛ می‌توانید یک فریم را به چند قسمت تقسیم کنید. در عکس زیر، من ازدحام صدها پرنده را ثبت کرده‌ام که خود را برای مهاجرت زمستانی آماده می‌کردند. من از این صحنه‌ی شلوغ چند فریم عکاسی کردم و یکی از آن‌ها را انتخاب کردم و طوری کراپ کردم که انبوه درختان مزرعه‌ی ذرت را احاطه کند. اما بعد نظرم عوض شد و تصمیم گرفتم همین عکس را آگاهانه به چهار قسمت جداگانه تقسیم کنم و محتوای عکس را بین این بخش‌ها تقسیم کنم. این تصویر، عکسی است که من برای ارایه انتخاب کردم، عکسی که با تقسیم آن به چند قسمت، من حس ریتم و التهاب موجود در صحنه را در آن تشدید کرده‌ام.

عکس‌ چند‌فریمی کنتاکت

تصاویری که به مدل کاغذ کنتاکت ساخته می‌شوند وسیله‌ی خوبی هستند برای انتقال سوژه به بیننده با ارجاع مستقیم به رسانه. درست کردن چنین عکس‌هایی می‌تواند کار بسیار دشواری باشد و به برنامه‌ریزی دقیق قبل از عکاسی نیازمند است. نکات زیر در این مورد می‌تواند به شما کمک کند : 

-  اگر از دوربین دیجیتال استفاده می‌کنید، باید از قبل تعداد سطرها و ستون‌های قطعه‌ عکس پایانی را تعیین کنید و این تعداد را در فوتوشاپ در مسیر File > Automate > Contact Sheet II وارد کنید. در همین پنجره شما می‌توانید فایل‌های خود را انتخاب کنید. اما باید دقت داشته باشید اسم فایل‌ها را طوری انتخاب کنید که وقتی دستور اجرا به برنامه می‌دهید، پشت‌سرهم و به ترتیبی که شما می‌خواهید قرار بگیرند. شما می‌توانید عکس‌ها را به صورت دستی و با استفاده از لایه‌ها هم در صفحه‌ی اصلی عکس‌تان بچینید.

-  قبل از شروع، می‌توانید طرحی از کارتان بزنید که شامل تعداد سطرها و ستون‌های کار باشد، و در آن اندازه‌ی عکس‌ها و جهت افقی یا عمودی بودن‌شان را هم در نظر بگیرید. 

-  اگر از صحنه‌ای ثابت عکاسی می‌کنید، می‌توانید از سه‌پایه استفاده کنید.

-  ابتدا از نور صحنه یک میانگین بگیرید و این نورسنجی را تا انتهای کار ثابت نگه دارید، در غیر این صورت عکس نهایی از نظر نور هماهنگی لازم را نخواهد داشت.

-  در مورد نقطه‌ی فوکوس به دو روش می‌توان عمل کرد. اگر می‌خواهید عکس نهایی شما مثل یک عکس تک فریمی بشود که از همان صحنه می‌گیرید، باید روی ناحیه‌ی دلخواه‌تان فوکوس کنید و دوربین را از حالت اتوفوکوس خارج کنید و تمام فریم‌ها را با همین فوکوس بگیرید. اما اگر می‌خواهید فوکوس روی نواحی مختلف عکس و به انتخاب شما باشد، می‌توانید هر فریم را به تنهایی فوکوس‌کشی کنید. همچنین می‌توانید عمق میدان را هم، با فلو گرفتن قسمت‌های جلو یا عقب سوژه، شبیه‌سازی کنید.

کارهای توماس کلنر Thomas Kellner  نمونه‌ی خوبی در مورد استفاده از مدل کاغذ کنتاکت برای خلق تصاویر چند‌فریمی است. در بخش معرفی عکاسان نمونه‌ی کارهای او را می‌بینیم.

روش‌های بیشماری برای ترکیب عکس‌ها به منظور رسیدن به یک قطعه عکس وجود دارد؛ مهم این است که ببینیم فریم‌های ما چگونه باید کنار هم قرار بگیرند تا حرف عکس به بهترین شکل ممکن به بیننده منتقل شود، و اینکه ببینیم استفاده از عکس چند‌فریمی چه امکان بیشتری به ما می‌دهد که با یک تک فریم ممکن است به آن نرسیم. تجربه کنید، تمرین کنید، با ذهنی باز به جستجوی روش‌های نو برای بیان حرف‌هایتان بروید، و تمام موارد عکس‌های چند‌فریمی که با آن‌ها برخورد می‌کنید را به دقت بررسی کنید. 

توماس کلنر

THOMAS KELLNER 

" روی کار من، در این سال‌های اخیر، اسم‌های زیادی گذاشته‌اند. معمولا من اسم همان تکنیک قدیمی را روی آن می‌گذارم یعنی کنتاکت. بعضی‌ها آن را ساختارشکن می‌خوانند، برخی کولاژ، ضد-کولاژ، یا مونتاژ، بعضی هم می‌گویند عکاسی معماری است. در این مورد باید بگویم که هم هست و هم نیست؛ در عکس‌های من فقط سوژه معماری است. من هنوز آنالوگ عکاسی می‌کنم و تمام فریم‌های فیلم را در عکس نهایی استفاده می‌کنم. همه‌چیز با انتخاب موضوع و پیدا کردن زمان و هوای مناسب برای عکاسی شروع می‌شود (تمام شات‌ها را با شاتر و دیاف ثابت می‌گیرم). بعد در مورد اندازه‌ی نهایی تصویر تصمیم می‌گیرم، البته با توجه به تعداد فریم‌هایی که قرار است بگیرم. در هر عکس حدودا می‌دانم چند فریم خواهم داشت و تصویر را به همین تعداد تقسیم می‌کنم و بر همین اساس فاصله‌ی کانونی را تنظیم می‌کنم. زمان عکاسی برای هر عکس، بین 30 دقیقه تا 5 ساعت، بسته به اندازه‌ی عکس، طول می‌کشد. "

Washington, Capitol I, 2004

San Francisco, Afternoon at Golden Gate Bridge, 2004

ماسومی هایاشی

MASUMI HAYASHI  

ماسومی هایاشی را بیشتر با کولاژهای پانورامیک تکان‌دهنده‌اش می‌شناسند که از زندان‌های متروکه، مناظر شهری و اردوگاه‌های اسرای ژاپنی گرفته است. کولاژهای عریض زیر مستنداتی از باقیمانده‌های کمپ‌های اسرای ژاپنی در آمریکا، در جریان جنگ جهانی دوم است.  

این زن عکاس ژاپنی در مورد عکس‌هایش چنین توضیح می‌دهد:

" نظریه‌پرداز فرانسوی‌، میشل فوکو، می گوید که معماری زندان‌های قرن نوزدهم اغلب بر اساس ایده‌ای به نام "نگاه سراسربین" طراحی می‌شد، که بنابرآن زندان‌بان می‌توانست تمام زندانیان را در سلول‌هایشان ببیند و بر آن‌ها کنترل داشته باشد. این عکس‌های من هم، که از اردوگاه‌های اسرای جنگی گرفته‌ام، نوعی نقشه‌نگاری مکان است. بیننده در آن واحد می‌تواند دید 360 درجه داشته باشد، به عبارت دیگر می‌تواند دور خودش بچرخد، که این امر به او، در حافظه‌ی عکس، هم نقش زندانی را می‌دهد و هم نقش زندان‌بان را. چشم دوربین فضایی دایره‌وار را ثبت می‌کند، یک فضای دو بعدی ناممکنی که از هم‌جواری کوبیستی تصاویر به وجود می‌آید. تعداد عکس‌های تشکیل دهنده‌ی این عکس عریض می‌تواند به بیشتر از 100 عکس برسد. چنین عکس‌هایی بیننده را از یک طرف با زیبایی طبیعی منظره مواجه می‌کند و از طرف دیگر، به کنایه، با تاریخ و خاطره‌ای که در آن زمین خفته است. " 

Gila River Relocation Camp, Foundations, Gila River, Arizona, 1990; 55cmx142cm

Manzanar Relocation Camp, Guard Gates, Inyo, California, 1995

Manzanar Relocation Camp, Tree View, Inyo California, 1995; 70cmx160cm

مارک کلت و بایرون ولف

MARK KLETT AND BYRON WOLFE 

" ما همکاری‌مان را به عنوان راهی برای روی هم گذاشتن افکار و ایده‌هایمان شروع کردیم. کار دونفره‌مان با منظره‌های قرن نوزدهمی که از غرب آمریکا گرفته شده بود شروع شد و اولین کاری که کردیم عکاسی دوباره از این مناظر بود که این خودش، آغاز پژوهش بصری بزرگی شد که از ترکیب عکس‌های تاریخی با عکس‌های معاصرِ گرفته شده از همان مکان‌ها تشکیل می‌شد. با جابجایی عکس‌های تاریخی و ضمیمه کردن آن‌ها در پانوراماهای معاصر که با نگاه عکاس معاصر گرفته شده، این عکس‌های ترکیبی می‌تواند نگاه زیبایی‌شناختی عکاسان را در دو عصر و  دو دوره‌ی مختلف نشان دهد. این تصاویر همچنین روشنگر این نکته‌اند که‌ چقدر واقعیت فیزیکی اصلی جهان با آنچه در قاب یک عکس می‌بینیم متفاوت است. عکس‌های زیر همه در پارک ملی Yosemite گرفته شده‌اند، جایی که عکاسان بزرگی مثل آنسل آدامز و ادوارد وستون در آن عکاسی کرده‌اند. این عکس‌های ترکیبیِ چند بعدی، تغییرات فیزیکی و فرهنگی را در مکان و زمان به ما نشان می‌دهند. "

Connecting views from Ansel Adams to Carleton Watkins, 2003; inkjet print, 60cmx137cm

Left Insert: Ansel Adams, 1935; Right Insert: Carleton E. Watkins, 1861

Four views from four times, 2002; inkjet print, 60cmx167cm

Left to Right: Eadweard Muybridge, 1872; Ansel Adams, 1942; Edward Weston, 1937

مارک اشباخ

MARK ESHBAUGH 

پایان روز

" شبیه‌سازی شکسته‌بسته‌ی ما از واقعیت، محدودیت‌های رسانه‌ها و نیز محدودیت‌های حافظه‌های خود ما را به‌خوبی نشان می‌دهد. ما نمی‌توانیم لحظه‌ای از زمان را تمام و کمال در یک عکس ثبت کنیم، همان‌طور که هرگز نمی‌توانیم یک لحظه را تمام و کمال به یاد بیاوریم. انسا‌ن‌ها فقط می‌توانند تکه‌ها و بخش‌هایی از گذشته را به یاد بیاورند، و همان‌طور که زمان پیش می‌رود، مشغولیت‌های ذهنی ما این یادآوری را هر چه دشوارتر می‌سازد. هر تکه از این حقیقت چهل‌تکه، بین هماهنگی با دیگر بخش‌ها و تعارض با آن‌ها در نوسان است. گاهی این بخش‌ها با هم تشکیل یک تصویر کامل و واحد را می‌دهند؛ و لحظه‌ای بعد هر یک با دیگری درگیر می‌شود تا توجه ما را هر چه بیشتر به خود جلب کند.

تجربه‌های بسیار من با دوربین‌ها و فیلم‌های در قطع‌های مختلف بالاخره باعث شد که من دوربین منحصر به فرد خودم را، که امروز از آن استفاده می‌کنم، بسازم. تمام تصاویر زیر در چند حلقه فیلم مجزا، و همزمان، با دوربین‌های ساخت خودم گرفته شده‌اند. "

Untitled #289 (Austin); 30cmx45cm

Untitled #169 (Ogeechee River, Savannah); 30cmx45cm

Diptych (Left: Savannah; Right: Carlisle) from the series Day’s End; Image size: Left: 24cmx22cm; Right: 24cmx28cm

این مقاله از کتاب زیر انتخاب، خلاصه و ترجمه شده است: 

 The Elements of Photography

Understanding and Creating Sophisticated Images  

ANGELA FARIS BELT, Focal Press, 2008

ISBN: 978-0-240-80942-7

ترجمه‌ی: مسعود قارداش‌پور طرقی 

 http://www.photokanoon.com/photo/persian/details/KANOON%20/%20AKS%20/%20PHOTO%20/%20MASHHAD%20/%20/article.3.1.1.html